ABD’nin Venezuela Operasyonu: Hızlı Zafer, Derin Bataklık mı?

Washington / Caracas – 8 Ocak 2026 ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’ya yönelik gerçekleştirdiği operasyon, askeri ve istihbari açıdan “kusursuz” olarak nitelendiriliyor. Ancak Washington’daki siyasi çevrelerde ve strateji dünyasında asıl tartışma, operasyonun başarısından çok sonrasının nasıl yönetileceği üzerinde yoğunlaşıyor. ABD eski Temsilciler Meclisi Başkanı Newt Gingrich’in son değerlendirmesi, bu noktada dikkat çekici bir uyarı niteliği taşıyor.

Gingrich’e göre Venezuela, dışarıdan bakıldığında “kolay hedef” gibi görünse de, gerçekte ABD için yüksek maliyetli ve uzun soluklu bir siyasi bataklığa dönüşme riski barındırıyor.¹

Askerî Güç Var, Ama Siyasi Çözüm Zor

ABD, son 35 yılda Panama’dan Irak’a, Afganistan’dan Libya’ya kadar birçok ülkede rejim başını hedef alan hızlı operasyonlar gerçekleştirdi. Noriega’nın Panama’da yakalanması, Saddam Hüseyin’in devrilmesi veya Bin Ladin’in etkisiz hale getirilmesi, askeri açıdan başarı olarak kayda geçti. Ancak bu örneklerin hemen hepsinde, askerî zaferin kalıcı siyasi istikrara dönüşemediği görüldü.

Gingrich’in altını çizdiği temel nokta da burada:

“Bir lideri devirmek kolay olabilir; fakat onun ardından doğan güç boşluğunu doldurmak çok daha zordur.”¹

Venezuela’da da Maduro’nun yakalanması, ülkenin kronik sorunlarını otomatik olarak çözmüyor. Aksine, uzun süredir bastırılan toplumsal, ekonomik ve siyasal fay hatları daha görünür hale geliyor.

Kurumsal Çöküş ve Güç Boşluğu Riski

Venezuela, yalnızca otoriter bir liderin yönettiği bir ülke değil. Aynı zamanda:
• Zayıflatılmış devlet kurumları,
• Siyasallaşmış ordu ve güvenlik bürokrasisi,
• Uyuşturucu kaçakçılığı ve organize suçla iç içe geçmiş yapılar,
• Derin yoksulluk ve kitlesel göç travması

gibi sorunların iç içe geçtiği bir tablo sunuyor.

Gingrich, bu nedenle Maduro sonrası dönemin Libya benzeri bir parçalanma veya Irak benzeri uzun süreli dış bağımlılık riski taşıdığı uyarısında bulunuyor.¹ ABD’nin “geçici destek” niyetiyle attığı adımlar, kısa sürede fiilî bir vesayet rejimine dönüşebilir.

Washington’un Asıl Sınavı:
Çekilmek mi, Kalmak mı?

ABD açısından kritik soru şu:
“Operasyonu kazandıktan sonra, Venezuela’da ne kadar kalınacak ve ne pahasına?”

Gingrich’e göre ABD, Venezuela’yı yeniden inşa etmeye kalkarsa:
• Yıllarca sürecek mali yük,
• Sürekli askerî ve istihbari varlık,
• Yerel halkta artan anti-Amerikancılık

ile karşı karşıya kalabilir.¹

Bu durum, ABD’nin son yıllarda sıkça vurguladığı “önce Amerika, sınırlı müdahale” doktriniyle de çelişiyor. Venezuela’nın petrol rezervleri ve jeostratejik konumu cazip olsa da, Gingrich bu cazibenin stratejik körlüğe yol açmaması gerektiğini savunuyor.

Küresel Mesaj: Güçlü Olan Haklı mı?

Venezuela operasyonu, yalnızca Latin Amerika’yı değil, küresel sistemi de ilgilendiriyor. ABD’nin bir devlet başkanını doğrudan operasyonla devirmesi, Rusya ve Çin gibi aktörler için tehlikeli bir emsal oluşturuyor. “Güçlü olanın kural koyduğu” bir dünya algısı, Tayvan’dan Ukrayna’ya kadar birçok kriz başlığında yeni gerilimleri tetikleyebilir.

Bu yönüyle Venezuela, sadece bir ülke değil; 21. yüzyıl güç siyasetinin laboratuvarı haline geliyor.

Zafer Sarhoşluğu Yerine Soğukkanlılık

Newt Gingrich’in uyarısı net:
Venezuela, ABD için askerî olarak girilmesi kolay, siyaseten çıkılması zor bir ülke olabilir. Maduro’nun devrilmesi bir sonuç değil, yalnızca başlangıçtır.

Gerçek sınav, ABD’nin:
• Müdahaleyi sınırlı tutup tutamayacağı,
• Yerel dinamiklere ne ölçüde alan tanıyacağı,
• “Rejim değişikliği” ile “ülke inşası” arasındaki çizgiyi koruyup koruyamayacağı

sorularında verilecek cevaplarla belirlenecek.

Aksi halde Venezuela, Washington’un uzun sicilinde bir “başarı operasyonu” değil, yeni bir stratejik hata olarak yerini alabilir.

⸻

Dipnot
1. Newt Gingrich, “Venezuela: A Warning to Avoid the Quicksand”, Gingrich360, Ocak 2026.

⸻