Adalar, Türkiye yerel yönetim tarihine geçecek ilginç bir hizmet bölünmesine sahne oluyor. Eski Başkan Ali Ercan Akpolat döneminde işini yapamayan ilçe belediyesinin asli görevlerini tamamen İBB’ye devrettiği protokol süreci ve ardından sahada yapılan iş paylaşımı, yaşanan siyasi durumla birleşince ilçeyi temizlikte fiilen ikiye böldü. Ortaya çıkan eşsiz tabloya göre; Büyükada ve Heybeliada’nın çöplerini İBB (CHP) toplarken, Burgazada ve Kınalıada’nın temizliğini yeni yönetimiyle Adalar Belediyesi (AK Parti) üstleniyor.
Adalar’daki bu eşi görülmemiş bölüşümün temeli, ilçedeki ciddi hizmet krizine dayanıyor. Eski Başkan Ali Ercan Akpolat döneminde, Adalar Belediyesi asli görevlerini yerine getirmekte tamamen yetersiz kalınca, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile masaya oturup yetkilerini devrettiği bir protokol yapmak zorunda kaldı.
17 Ekim 2024 tarihinde İBB Meclisi Hukuk Komisyonu’ndan geçen Ortak Hizmet Protokolü, tam olarak bu mecburi görev devrini belgeliyor. İmzalanan bu protokole göre atık yönetimi faaliyetlerinin “Adalar Belediyesi mahallindeki tüm alanlarda” (bütün ilçede) İBB tarafından yürütülmesi karara bağlandı. Çaresiz kalan ilçe belediyesi; atık yönetimi, park-bahçe, zabıta, veterinerlik ve yol bakım gibi kendi yapması gereken en temel hizmetlerini İBB’ye devretmek mecburiyetinde kaldı.
İlk protokolde İBB’nin iştirak şirketi İSTAÇ’ın evsel, ambalaj ve kaba atıkları bütün ilçeden toplayarak anakaraya taşıması planlanmışken, daha sonra sahada aynı partiye mensup iki belediye arasında zorunlu bir iş bölümüne gidildi. Yapılan bu yeni plana göre; nüfus ve turizmin yoğun olduğu Büyükada ve Heybeliada’nın çöplerini İBB (İSTAÇ) toplayacak, elinde imkanı kalmayan Adalar Belediyesi ise sadece Kınalıada ve Burgazada’nın temizlik işleriyle ilgilenecekti.
Ancak bu mecburi “iş paylaşımı” sistemi yürürlüğe girerken Adalar’da siyasi bir deprem yaşandı. Operasyonlar sonucunda Ali Ercan Akpolat’ın tutuklanması ve ardından 23 Eylül’de belediye meclisinde yapılan başkanvekilliği seçimini AK Parti’nin kazanması tüm dengeleri değiştirdi.
Yönetimin AK Parti’ye geçmesiyle birlikte, eskiden “işini yapamayan ilçe belediyesi ile yetkileri devralan Büyükşehir” arasındaki basit bir görev dağılımı olan bu tablo, bir anda ilçeyi ortadan ikiye bölen siyasi bir sınıra dönüştü.
Mevzuata göre evsel atıkları toplama görevi tamamen ilçe belediyelerine aitken, hizmet üretememe kriziyle başlayan, tüm ilçenin protokolle İBB’ye devredilmesiyle devam eden ve siyasi bir el değiştirmeyle sonuçlanan bu süreç, sahadaki hizmetlere çok ilginç bir şekilde yansıdı. Sınırları denizle çizilmiş bir ilçenin fiziki parçalarının (adaların), iki farklı siyasi parti arasında bu kadar net bir şekilde paylaştırılması Türkiye yerel yönetim tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçiyor.
Bu durum Adalar’ı adeta bir performans laboratuvarına dönüştürecek. Aynı ilçede yaşayan vatandaşlar; Büyükada ve Heybeliada’da CHP’li İBB’nin, Burgazada ve Kınalıada’da ise AK Partili Adalar Belediyesi’nin temizlik ve çöp toplama performansını eş zamanlı olarak deneyimleyip kıyaslama fırsatı bulacak.
