Sayıştay’ın 2025 İSKİ Raporunda Çarpıcı Tespit: Sedef Adası’nın Su Dağıtımı Derneğe Emanet!

Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan 2025 yılı İSKİ denetim raporunda çarpıcı idari ve mali bulgular ortaya çıktı. Toplam 37 ayrı tespitin yer aldığı raporda, İSKİ’nin İBB’ye verdiği milyarlarca liralık borçların yanı sıra, Sedef Adası’ndaki su dağıtım şebekesinin yasalara aykırı bir şekilde bir dernek tarafından yönetildiği belirlendi.

İSTANBUL – Sayıştay Başkanlığı’nın, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı faaliyetlerine ilişkin hazırladığı denetim raporu yayımlandı. Mali tabloları etkileyen 7, diğer alanlara ilişkin ise 30 olmak üzere toplam 37 bulgunun yer aldığı rapor, kurumun idari ve mali işleyişindeki aksaklıkları gözler önüne serdi. Rapora, İBB ile olan borç ilişkileri ve Sedef Adası’ndaki su dağıtım skandalı damga vurdu.

Koca Adanın Suyu Bir Derneğin Kontrolünde
Rapordaki en dikkat çekici detaylardan biri, İstanbul’un Adalar ilçesine bağlı Sedef Adası’ndaki su dağıtım sistemi oldu. Sayıştay denetçileri, asli görevi İSKİ’ye ait olan içme ve kullanma suyu dağıtımının bir dernek eliyle yürütüldüğünü tespit etti.

Mevcut uygulamaya göre, ana karadan deniz altı hatlarıyla adaya ulaştırılan su, ilk olarak bu derneğe ait depolara aktarılıyor ve adadaki tüm konut ile işyerlerine dağıtım derneğin altyapısı üzerinden sağlanıyor. Sayıştay, bu durumun mevzuata açıkça aykırı olduğunun altını çizdi.

120 Taşınmaza Tek Bir Abonelik
Adadaki abonelik sistemi de denetçilerin radarına takıldı. İSKİ kayıtlarına göre Sedef Adası’nda 118 konut ve 2 işyeri bulunmasına rağmen, adada yalnızca derneğe ait tek bir su aboneliği bulunuyor.

Bu durum, İSKİ’nin normal şartlarda konutlar için 3, işyerleri için ise 4 kademeli olarak uyguladığı su tarifesinin devre dışı kalmasına yol açıyor. Sayıştay raporunda, konut ve işyeri tüketimlerinin ayrıştırılamadığı bu sistemin gerçek kullanım yapısını yansıtmadığı ve kamu zararı riski taşıdığı vurgulandı.

İSKİ’nin ‘Sit Alanı’ Savunması Sayıştay’dan Döndü
İSKİ yönetimi, eleştirilere karşı yaptığı savunmada Sedef Adası’nın doğal sit alanı ve özel çevre koruma bölgesi statüsünde olduğunu belirtti. İmar planlarının ve yollarının olmaması nedeniyle altyapı çalışmalarının yapılamadığını savunan İSKİ, ortak sayaç uygulamasının başka sitelerde de kullanıldığını ifade etti.

Ancak Sayıştay denetçileri bu savunmayı reddetti. Raporda; imar ve teknik sorunların, bir kamu hizmetinin tamamen üçüncü kişilere (bir derneğe) devredilmesine hukuki bir kılıf olamayacağı belirtilerek, aynı sorunun 2024 yılı raporunda da yer almasına rağmen İSKİ’nin düzeltici bir adım atmadığına dikkat çekildi.

Milyarlık Borçlar ve Diğer İhlaller
Raporun mali bölümünde ise İSKİ’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) verdiği milyarlarca liralık borçlar ve bir türlü tahsil edilemeyen alacaklar gündeme getirildi. Sayıştay, bu mali tablonun İSKİ’nin temel hizmetlerini ve mali yapısını olumsuz etkileyebileceği yönünde ciddi bir disiplin uyarısında bulundu.

Raporda yer alan diğer dikkat çeken bulgular ise şöyle sıralandı:

• Bazı atıksu arıtma tesislerinde zorunlu çevre izni veya geçici faaliyet belgesinin bulunmaması.
• İçme suyu havzalarında kaçak yapılaşmalara göz yumulması.
• Deşarj izni olmayan işletmelerin atıksularının kanalizasyona kabul edilmesi.
• Arıtma tesislerinde sunulan elektrik enerjisi teşviklerinden yararlanılmaması.
• Yapım ihalelerindeki proje değişiklikleri, maliyet hesaplarındaki hatalar ve hafriyat döküm kontrollerindeki zafiyetler.
• İşçilerin yıllık izin ve fazla mesai uygulamalarındaki mevzuata aykırılıklar.

Sayıştay raporunun ardından, İSKİ yönetiminin özellikle Sedef Adası’ndaki yasadışı dağıtım sistemi ve tahsil edilemeyen kurumsal alacaklar konusunda nasıl bir yol haritası izleyeceği merak konusu oldu.