1956 Burgazadası’nda Bir Günün Hikayesi: Şafaktan Mehtaba Zaman Çizelgesi

1956 yılında Burgazada’da hayat, saatin tiktaklarına göre değil, vapur düdüklerine ve güneşin hareketlerine göre akardı. Balıkçıların ağlarını toplamasıyla başlayan gün, iskeledeki telaşla devam eder, ikindi çayları ve akşam sefalarıyla son bulurdu. İşte videodaki gerçek karakterlerin izinde, adım adım eski bir ada gününün ritmi.

🕰️ 05:30 – 07:00 | “Vira Bismillah” ve İyot Kokusu

Günün en bereketli saatleri. Ada henüz uykudayken hareketlilik kıyıda başlardı.

• Balıkçılar İş Başında: Videoda gördüğümüz Apostol ve Rıza, Kalpazankaya açıklarında ağlarını çoktan denize bırakmış olurdu. Lüferin, istavritin en bol olduğu saatler.
• Fırından Taze Ekmek: Çarşıdaki taş fırından yayılan sıcak ekmek ve simit kokusu, denizden gelen iyot kokusuna karışırdı.
• Sessiz Sokaklar: Henüz fayton sesleri başlamamış, sadece martı çığlıkları duyuluyor.

🕰️ 08:00 – 10:00 | İlk Vapur ve İskele Telaşı

Adanın İstanbul ile bağı kuruluyor.

• Şehir Hatları Vapuru: Yanaşan vapurun o kalın düdüğü, adeta adanın uyanış alarmıdır. Gazete dağıtıcıları, günlük erzaklar ve işe gidenler iskelede buluşur.
• Sabah Kahvesi: Kunduracı Mehmet ve Elektrikçi Hakkı, dükkanlarını açmadan önce çınar altındaki kahvede, demli çay eşliğinde sabah sohbetlerini yaparlar.

🕰️ 12:00 – 14:00 | Öğle Sıcagı ve Esnaf Sohbetleri

Güneşin tepeye çıktığı, hayatın biraz yavaşladığı anlar.

• Siesta Zamanı: Sıcak bastırınca kepenkler yarıya iner. Esnaf kapı önüne iskemlesini atar.
• Çocukların Neşesi: İro, Ahmedaki ve Çuli Kifidis gibiler için günün en güzel saati. Altı numara plajından veya kayalıklardan denize atlayan çocukların kahkahaları çarşıya kadar ulaşır.

Dönemin Ruhu: “O yıllarda öğle yemeği sadece karın doyurmak değil, bir mola kültürüdür. Zeytinyağlı dolmalar, lakerdalar hazırlanır, komşu komşuya tabak uzatırdı.”

🕰️ 16:00 – 18:30 | “Piyasa” Vakti ve Çay Saatleri

Adanın en şık, en zarif olduğu zaman dilimi.

• Şıklık Yarışı: Hanımlar en güzel elbiselerini, beyler ütülü gömleklerini giyer. Videodaki Tatiana ve ailesi gibi şık giyimli ada sakinleri, sahil yolunda “piyasa” adı verilen akşamüstü yürüyüşüne çıkarlar.
• İkindi Çayı: Köşklerin bahçelerinde veya pastanelerde çay saatleri başlar. Yanında mutlaka Paskalya çöreği veya acıbadem kurabiyesi ikram edilir.

🕰️ 20:00 – 23:00 | Mehtap, Balık ve Dostluk

Gün batarken ada bambaşka bir kimliğe bürünür.

• Çilingir Sofraları: Balıkçıların o gün tuttuğu taze balıklar, sahil lokantalarındaki masaları süsler.
• Müzik ve Muhabbet: Bir yandan Müzeyyen Senar şarkıları mırıldanılır, bir yandan Orhan Özalp o günkü av hikayelerini ballandıra ballandıra anlatır.
• Yakamoz: İstanbul’un ışıkları uzaktan göz kırparken, denize vuran ay ışığı (yakamoz) izlenir.