Adalar’da Esnafa ‘Atık Ücreti’ Şoku: Olmayan Tesisin Bedeli mi İsteniyor?

İstanbul’un Adalar ilçesinde son günlerde belediye tarafından esnafa açılan telefonlar tartışma yarattı. İddiaya göre, Adalar Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü; restoran, kafe ve benzeri işletmeleri arayarak “evsel atık borcu” adı altında ödeme talep ediyor. Esnaf ise Adalar’da bir katı atık bertaraf tesisi bulunmadığına dikkat çekerek, istenen ücretlerin hukuki dayanağını sorguluyor.

İSTANBUL – Adalar ilçesinde faaliyet gösteren işletmeciler, bugünlerde belediyeden gelen telefonlarla şaşkınlık yaşıyor. Edinilen bilgilere göre, belediye yetkilileri işletme sahiplerini telefonla arayarak geçmişe dönük evsel atık borçları olduğunu tebliğ ediyor. Görüşmelerde borcun bir hafta içinde ödenmesi gerektiği yönünde ifadeler kullanıldığı iddia ediliyor.

Hukuki Dayanak Tartışma Konusu

Konuya ilişkin hazırlanan bilgilendirme metinlerinde, Türkiye’deki 2872 sayılı Çevre Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’na atıfta bulunuluyor. Mevzuata göre; “Katı Atık Bertaraf Ücreti”, atıkların toplanması, taşınması ve özellikle kurulan tesislerde bertaraf edilmesi maliyetlerini karşılamak amacıyla alınıyor.

Ancak Adalar esnafı ve hukukçular, kanunun ilgili maddelerindeki şu ayrıntıya dikkat çekiyor:
“Bu hizmetten yararlananlar, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlüdür.”

“Tesis Yoksa Ücret de Olmamalı”

Paylaşılan iddiaların odağında ise Adalar’da fiziksel bir katı atık bertaraf tesisinin bulunmaması yer alıyor. Mevzuata göre tahsil edilen bu ücretlerin sadece bu hizmetler dışında kullanılamayacağı hükmü bulunuyor. Adalar’da atık bertaraf tesisi olmadığı sürece bu bedelin tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğu savunuluyor.

Esnaf Şeffaflık Bekliyor

Resmi bir tebligat yerine telefonla şifahi olarak süre verilmesi ve “resmiyete dökmeden ödeyin” denilmesi, işletme sahipleri arasında tedirginliğe yol açtı. Esnaf temsilcileri, belediyenin bu uygulama hakkında resmi bir açıklama yapmasını ve hukuki prosedürlerin şeffaf bir şekilde yürütülmesini talep ediyor.

Yasal Sınırlar ve Hukuki Riskler

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11. maddesi, tahsil edilen bu ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılmasını kesin bir dille yasaklıyor. Uzmanlar, yasanın bu konudaki keskin sınırına dikkat çekerek şu uyarıda bulunuyor:

“Yasa, bu bedellerin sadece bu tesislerin yapımı ve faaliyetlerini sürdürebilmesi için kullanılabileceğini emreder. Adalar’da bir bertaraf tesisi bulunmadığı göz önüne alındığında, bu bedellerin tahsil edilmesi halinde amacı dışında kullanılması kaçınılmaz olacaktır. Bu durum, yasaya aykırı hareket edildiğinin açık bir göstergesi olup, belediyenin ileride çok ciddi hukuki sıkıntılarla ve yaptırımlarla karşılaşmasına yol açabilir.”

Esnaf Açıklama Bekliyor

Adalar esnafı, yasal yükümlülüklerin bilincinde olduklarını ancak tesisin bulunmadığı bir bölgede bu hizmet bedelinin neye göre hesaplandığının ve neden bu tür yöntemlerle talep edildiğinin açıklanmasını bekliyor. “Toplanan paralar nereye harcanıyor?” sorusu gündemdeki yerini korurken, belediyenin konuya ilişkin resmi bir açıklama yapıp yapmayacağı merak konusu. Adalar Belediyesi’nin konuya ilişkin nasıl bir açıklama yapacağı ve esnafın bu “atık bedeli” çıkmazına karşı nasıl bir hukuki yol izleyeceği merak konusu.