Adalar’da Sahil İşletmeciliği: Ruhsat Var, Hukuk Tam mı?

Adalar Belediyesi’nin sahil işletmelerine verdiği ruhsatlar, Türkiye genelinden daha katı kurallara tabidir. Bölge, hem doğal ve kentsel sit alanı hem de büyük ölçüde Kültür ve Turizm Bakanlığı ile koruma kurullarının denetiminde olup, kıyılar Kıyı Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir.

Belediye, teorik olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verebilse de, tek başına karar yetkisine sahip değildir. Ruhsatın hukuken geçerli olabilmesi için dört temel şartın birlikte sağlanması zorunludur:

1. Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nün izni (alan hazine arazisi olduğu için kritik öneme sahiptir),
2. Koruma Kurulu onayı (sit alanı statüsü nedeniyle en zorlu aşamadır),
3. İmar planına uygunluk (günübirlik tesis ve küçük ölçekli kullanım şarttır),
4. Kıyı Kanunu’na uyum (sahil kamuya açık olmalı, kalıcı yapı sınırlıdır).

Adalar’da en sık rastlanan hukuka aykırı uygulamalar arasında şunlar öne çıkmaktadır: plajın tamamen işletmeye kapatılması, “beach club” tarzı fiili özelleştirme, sahilde betonarme kalıcı yapılaşma, iskele ve platformlarda izinsiz genişleme ile Milli Emlak izni olmaksızın işletmecilik yapılması.

Kritik Kural: “Herkese Açık Olmalı”

Adalar sahillerinde temel ilke, kıyıların herkese açık olmasıdır. “Parayı ver, gir” modeli hukuken tartışmalıdır. İşletme hakkı tanınsa dahi kamu erişimini engellemek, sahilin tamamını kapatmak veya şezlong zorunluluğu getirmek Kıyı Kanunu’na aykırı kabul edilmektedir.

Adalar’da sahil işletmeciliği için belediye ruhsatı zorunlu ancak tek başına yeterli değildir. Milli Emlak, Koruma Kurulu, imar planı ve Kıyı Kanunu şartlarının tam olarak sağlanmadığı durumlarda verilen ruhsatlar hukuken tartışmalı hale gelebilmekte ve iptal riski taşımaktadır. Kumsal Plajı da bu genel çerçevenin içindedir; mevcut ruhsatı, kıyının işletmeye ait olduğu veya tüm uygulamalarının hukuka uygun olduğu anlamına gelmemektedir.