Adalar’ın Tarihi Otellerinde Yangın Güvenliği Çıkmazı: Koruma mı, Can mı?

Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada… İstanbul’un incisi Adalar, tarihi dokusu ve mimari mirasıyla her yıl binlerce turisti ağırlıyor. Bölgedeki birçok tarihi köşk ve konak, restore edilerek butik otel olarak hizmet veriyor. Ancak ahşap yapı stoğunun yoğun olduğu ilçede, “yangın merdiveni” konusu mevzuat ile koruma kanunları arasında sıkışıp kalmış durumda. Vatandaşların sıklıkla sorduğu “Neden dışarıda yangın merdiveni yok?” sorusunun cevabı ise yönetmeliklerin istisnai maddelerinde gizli.

Tarihi Dokuyu Korumak vs. Yangın Yönetmeliği

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, otel ve konaklama tesislerinde can güvenliği için katı kurallar içeriyor. Ancak söz konusu yapı “1. Derece Tarihi Eser” olduğunda işleyiş değişiyor. Normal şartlarda binaların dış cephesine veya içine yangına dayanıklı özel kaçış merdivenleri yapılması zorunluyken, tarihi yapılarda binanın silüetini ve orijinal mimarisini bozacak eklentilere Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu (Anıtlar Kurulu) tarafından izin verilmiyor.

“Mevcut Merdiven Kaçış Yolu Sayılır” Maddesi Ne Anlama Geliyor?

Mevzuatın 167. maddesi, tarihi yapılarda bir nevi “dokunulmazlık” veya “zorunlu esneklik” sağlıyor. Eğer binada fiziki ve görsel açıdan değişiklik yapma imkânı yoksa, binanın orijinal ahşap merdivenleri yangın kaçış yolu olarak kabul ediliyor. Bu durum işletmecilere yasal bir zemin sağlasa da, yangın yükü yüksek ahşap binalarda güvenlik risklerini de beraberinde getiriyor.

Ahşap Yapılarda Alınması Gereken Ekstra Tedbirler

Dışarıya yangın merdiveni kurulamayan tarihi otellerde, facianın önüne geçmek için “telafi edici tedbirler” hayati önem taşıyor. Uzmanlar, kaçış merdiveni yapılamayan binalarda şu önlemlerin eksiksiz olması gerektiğini vurguluyor:

• Erken Uyarı Sistemi: Dumanı ve ısıyı saniyeler içinde algılayan adresli dedektör sistemlerinin kurulması.
• Otomatik Söndürme: Binanın tarihi dokusuna zarar vermeyen gazlı veya sisli otomatik söndürme sistemlerinin aktif olması.
• Kaçış Yolu İşaretlemeleri: Elektrik kesintisinde dahi çalışan, zemine yakın “fotolümen” yönlendirme levhalarının bulunması.
• Personel Eğitimi: Otel personelinin yangın tahliyesi konusunda düzenli tatbikat yapması.

Tarihi mirasımızı korurken insan hayatını riske atmamak, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda vicdani bir sorumluluktur.