Son yıllarda özellikle gençler ve üniversite mezunları arasında ABD’de yaşamak, iyi bir iş bulmak ve “Amerikan Rüyası”nı gerçekleştirmek önemli bir hedef olarak görülüyor.
ABD gerçekten de dünyanın en güçlü ekonomilerinden biri. Teknoloji, mühendislik, finans, akademi ve girişimcilik alanlarında çok önemli fırsatlar sunuyor. Ancak bir ülkeyi yalnızca maaş ve kariyer olanakları üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Yaşam kalitesi; barınma, ulaşım, sağlık, güvenlik, sosyal çevre ve kültürel hayatın bütünüyle değerlendirilmesini gerektiriyor.
OTOMOBİL VE KONUT
ABD’de günlük yaşamın önemli bir bölümü otomobile dayanıyor. New York, Boston, Washington DC ve Chicago gibi toplu taşımanın daha gelişmiş olduğu kentler dışında otomobilsiz yaşamak çoğu yerde oldukça zor.
Banliyölerde müstakil evler yaygın. Geniş yaşam alanları önemli bir avantaj. Ancak evlerin bakım, ısıtma-soğutma, enerji ve ulaşım giderleri de dikkate alınmalı. Büyük kentlerde ise konut ve kira maliyetleri oldukça yüksek olabiliyor.
Dolayısıyla yüksek bir Amerikan maaşı, her zaman yüksek bir yaşam standardı anlamına gelmiyor.
SAĞLIK SİSTEMİ
ABD ile Türkiye ve Avrupa arasındaki en önemli farklardan biri sağlık sisteminde ortaya çıkıyor.
ABD’de dünyanın en ileri hastaneleri ve tıp merkezleri bulunuyor. Ancak sağlık hizmetlerinin maliyeti yüksek. İyi bir işveren tarafından sağlanan kapsamlı sağlık sigortası önemli bir avantaj. Buna karşılık yetersiz sigorta kapsamı, beklenmeyen ciddi bir sağlık sorununda aile bütçesi açısından önemli bir risk oluşturabiliyor.
Türkiye’de ise SGK sistemi sayesinde toplumun geniş bir kesimi sağlık hizmetlerine ulaşabiliyor. Hacettepe, Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Marmara, Ege ve diğer üniversite hastanelerimiz ile şehir hastanelerimizde çok güçlü hekim ve sağlık çalışanları görev yapıyor.
Son yıllarda yurt dışına önemli miktarda genç sağlık çalışanı gitmiş olsa da Türkiye’nin tıp eğitimi ve mevcut sağlık insan kaynağı hâlâ önemli bir güce sahip.
GÜVENLİK VE SOSYAL HAYAT
ABD çok büyük ve farklı sosyo-ekonomik yapılara sahip bir ülke. Bazı kent ve mahalleler son derece güvenli iken bazı bölgelerde suç ve silahlanma önemli bir sorun olabiliyor. Bu nedenle ABD’yi tek bir güvenlik standardı ile değerlendirmek doğru değil.
Kültürel hayat açısından da benzer bir durum söz konusu. ABD; cazdan rock müziğe, sinemadan tiyatroya kadar çok güçlü bir kültürel üretime sahip. New York, Boston ve Chicago gibi kentlerde opera, bale ve klasik müzik de önemli bir yer tutuyor.
Türkiye ve Avrupa ise tarihsel kent dokusu, yaya ulaşımı, opera, klasik müzik ve sosyal yaşam bakımından farklı avantajlara sahip.
TÜRKİYE’NİN POTANSİYELİ
Türkiye’nin bugün önemli ekonomik ve sosyal sorunları var. Bunları görmezden gelmek doğru olmaz. Ancak ülkemizin güçlü insan kaynağını, üniversitelerini, sağlık altyapısını, sanayi deneyimini ve kültürel birikimini de unutmamak gerekiyor.
Yurt dışına giden gençlerimiz önemli deneyimler kazanıyor. Bu deneyimlerin bir bölümünün ileride Türkiye’ye dönmesi veya Türkiye ile ekonomik, akademik ve teknolojik bağların sürdürülmesi ülkemiz için önemli bir fırsat olabilir.
“Amerikan Rüyası”nı yalnızca yüksek maaş ve kariyer imkânı olarak değerlendirmemek gerekiyor. İnsan hayatında gelir kadar sağlık güvencesi, konut, ulaşım, güvenlik, aile ilişkileri, sosyal çevre ve kültürel yaşam da önemli.
Yurt dışında eğitim almak ve çalışmak gençlerimiz için değerli bir deneyimdir. Ancak bunun mutlaka Türkiye’den kalıcı bir kopuş anlamına gelmesi gerekmiyor.
Belki de asıl mesele, “Amerika mı Türkiye mi?” sorusundan çok, hangi ülkede nasıl bir hayat kurmak istediğimizi doğru değerlendirebilmektir
