Yaz başında akıllı telefondaki sosyal medya uygulamalarını kaldırmak, başlangıçta radikal bir karar gibi görünüyor. X, Facebook, LinkedIn ve Instagram’dan uzaklaşınca insan, aslında ne kadar fazla zamanını başkalarının yorumlarını, tartışmalarını ve tepkilerini izleyerek geçirdiğini kısa sürede fark ediyor. Sürekli akan bildirimler kesilince zihinde şaşırtıcı bir sessizlik oluşuyor.
Büyükada’da yazı geçirmek, bu sessizliği daha da anlamlı hâle getiriyor. Günlük hayat; deniz, yürüyüş, kitap, sohbet, müzik ve ada yaşamının kendi ritmi içinde devam ediyor. Telefon ekranından dünyayı takip etmek yerine, zaman zaman başımızı kaldırıp gerçek dünyaya bakmak iyi geliyor.
Haberlerden tamamen kopmak ise bana doğru gelmiyor. Bunun yerine sosyal medyanın seçtiği gündemden uzaklaşıp haber kaynaklarını kendim seçiyorum. Sabahları birkaç yerel gazeteye göz attıktan sonra BBC, CNN, The Guardian, Al Jazeera, Kathimerini ve El País gibi uluslararası yayınlara bakıyorum. Böylece aynı olayın farklı ülkelerde ve farklı bakış açılarıyla nasıl değerlendirildiğini görmek mümkün oluyor.
Burada önemli olan yalnızca hangi gazeteyi okuduğumuz değil, haberle nasıl ilişki kurduğumuz. Sosyal medya çoğu zaman haberin kendisini değil, haber hakkındaki öfkeyi, tartışmayı ve tepkileri öne çıkarıyor. Bir olayın kendisinden çok, insanların o olay hakkında ne söylediğini izlemeye başlıyoruz. Sonuçta bilgi sahibi olduğumuzu düşünürken, aslında sürekli başkalarının yorumlarını tüketiyoruz.
Bugünün dünya gündemi de zaten yeterince yoğun. ABD ile İran arasındaki gerilimler, Rusya-Ukrayna Savaşı, Avrupa’nın güvenlik politikaları ve uluslararası siyasetteki hızlı gelişmeler, sakin bir şekilde ve farklı kaynaklardan okunmayı gerektiriyor. Böyle karmaşık bir ortamda sosyal medyanın birkaç dakikalık gündemlerine kapılmak yerine, haberi farklı kaynaklardan okuyup kendi değerlendirmemizi yapmak çok daha sağlıklı.
Dijital detoksun asıl amacı dünyadan kaçmak değil; dünyaya daha az gürültüyle bakabilmek.
Büyükada bunun için güzel bir ortam sunuyor. Sabah deniz kıyısında biraz yürüdükten sonra birkaç kaliteli haber kaynağını okumak, gün boyunca sürekli telefon ekranına bakmaktan çok daha doyurucu geliyor. Yolda bir iki kâğıt gazete alıp gün içinde okumak da güzel oluyor.
Belki de mesele sosyal medyayı tamamen hayatımızdan çıkarmak değil. Asıl mesele, onun bizi yönetmesine izin vermemek.
Bazen dünyayı daha iyi anlayabilmek için önce ekranı biraz kapatmak gerekiyor.
Büyükada, 24-Ağustoa 2026
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
