Heybeliada’da Plan Yok, Kaos Var: İskele Önündeki Yol ‘Hukuk Boşluğuna’ mı Takıldı?

Heybeliada’nın en işlek noktalarından biri olan, Altınyıldız Caddesi ile Liman Caddesi’ni birbirine bağlayan geçiş güzergahının bir mülk sahibi tarafından kapatılması, Adalar’daki yönetim zafiyetini bir kez daha gündeme taşıdı. Daha önce yıkılan engellerin bugün yeniden yükselmesi, binlerce vatandaşın geçiş hakkını elinden alırken; arka planda yatan “imar planı yokluğu” meselesi ise durumun vahametini artırıyor.

İMAR PLANSIZ ADALAR’DA ‘KİMİN DEDİĞİ OLACAK?’
Adalar genelinde 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planları’nın iptal edilmiş olması, Heybeliada’daki bu parsel üzerinde kimin ne hakka sahip olduğu sorusunu yanıtsız bırakıyor. Bir bölgede imar planı yoksa, o arazinin kamuya terk edilmesi gereken kısımları, yollar ve meydanlar kağıt üzerinde “belirsiz” kalıyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: İmar planının olmaması, bir mülk sahibine kamusal geçişi keyfi olarak kapatma hakkı tanımaz. Mevcut durumda Adalar, “Geçiş Dönemi Yapılaşma Koşulları” ile yönetilmeye çalışılırken, iskele önündeki bu düğümün nasıl çözüleceği merak konusu.

VATANDAŞIN GEÇİŞ HAKKI PLANLARA MI KURBAN EDİLDİ?
Her gün binlerce Heybeliadalının evine ve işine giderken kullandığı bu güzergah, iskelenin tam karşısında olması sebebiyle stratejik bir öneme sahip. Planların iptal edilmesiyle birlikte bölgedeki denetim mekanizmalarının zayıfladığını savunan vatandaşlar, “Plan yok diye herkes kendi sınırını kafasına göre mi çizecek?” diyerek tepki gösteriyor. Daha önce belediye ekiplerince yıkılan bariyerlerin, planların olmadığı bu kaos ortamında tekrar dikilmesi; mülkiyet hakkı ile kamu yararı arasındaki dengenin tamamen bozulduğunu gözler önüne seriyor.

YETKİLİLER BU HUKUKİ BOŞLUĞA NE DİYOR?
Adalar’da şehircilik ilkelerinin plan bazında değil, anlık kararlarla yürütülmeye çalışılması bu tarz krizleri tetikliyor. Altınyıldız ve Liman caddeleri gibi iki ana aksı birleştiren bir noktanın, bir şahıs tarafından beton kaidelerle çevrilmesi karşısında belediye ve valilik birimlerinin sessizliği ise dikkat çekici. İmar planlarının olmadığı bir ortamda, “müktesep hak” (kazanılmış hak) ve “kamusal alan” tartışmaları yargıya taşınırsa, bu yolun yıllarca kapalı kalma riski bulunuyor. Yetkililerin, Adalıları daha fazla mağdur etmeden, bu “plansızlık” kılıfı altındaki işgale müdahale etmesi bekleniyor.

“Adalar’da yürürlükte olan bir imar planı bulunmadığına göre, bu parselin ‘yol’ veya ‘meydan’ statüsü hangi kritere göre korunuyor?”

“İmar planlarının iptal edilmiş olması, mülk sahibine fiili olarak yolu kapatma yetkisi verir mi? Yoksa ‘Kadimden beri gelen geçiş hakkı’ (Eskiden beri kullanılan yol) plan olmasa da korunmalı mıdır?”

“İmar planı krizinin çözülememesi, Adalar’da bu tarz ‘oldu-bitti’ girişimlerine daha ne kadar kapı açacak?”