Melen Barajı: İstanbul’un Su Geleceği İçin Devam Eden Mücadele

Melen Barajı, İstanbul’un hızla artan su ihtiyacını karşılamak amacıyla Sakarya ve Düzce sınırlarında, Melen Çayı üzerinde hayata geçirilen stratejik bir altyapı projesidir. Hem içme suyu temini hem de hidroelektrik enerji üretimi hedefiyle planlanan baraj, tamamlandığında metropolün su arzına önemli bir katkı sağlayacak kapasiteye sahiptir. Ancak inşaat sürecinde karşılaşılan ciddi teknik sorunlar, özellikle baraj gövdesinde ortaya çıkan çatlaklar nedeniyle proje yıllardır tamamlanamamış ve kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştır.

Baraj gövdesinde 2016 yılı sonlarından itibaren tespit edilen çatlakların; temel zemin koşullarındaki yetersizlikler, farklı oturmalar ve taşıma gücü sorunlarından kaynaklandığı yönünde genel bir görüş oluşmuştur. Uzman raporlarında, silindirle sıkıştırılmış beton (RCC) tipindeki baraj gövdelerinde bu tür çatlakların oluşmaması gerektiği özellikle vurgulanmış; buna karşın bazı çatlakların oldukça geniş ve gövdeyi boydan boya kestiği belgelenmiştir. Bu yapısal sorunlar nedeniyle baraj, tam kapasiteyle su tutma aşamasına geçememiş; rezervuar istenilen seviyeye ulaştırılamamıştır. Sonuç olarak, yıllardır yalnızca kısmi su aktarımı boru hattı ve pompa sistemleri aracılığıyla sağlanmakta, büyük ölçekli depolama kapasitesi ise devreye alınamamaktadır.

Projenin yapım sürecinde, gövde inşaatı büyük ölçüde tamamlanmış olmasına rağmen çatlakların ortaya çıkmasıyla süreç ciddi biçimde karmaşıklaşmıştır. İlerleyen yıllarda güçlendirme ve rehabilitasyon çalışmaları için ayrı ihaleler düzenlenmiş; ancak çeşitli teknik ve idari nedenlerle bu çalışmalar istenilen hızda ilerleyememiştir. Son dönemde ise revize edilen rehabilitasyon projeleri kapsamında beton enjeksiyonu, gövde güçlendirme ve benzeri teknik müdahalelerin sürdüğü bildirilmektedir.

Maliyet boyutu da projenin en dikkat çekici yönlerinden biridir. Resmî kaynaklarda yer alan 2026 Yılı Yatırım Programı verilerine göre, Büyük İstanbul İçmesuyu Üçüncü Merhale (Melen Barajı) kapsamında bugüne kadar yaklaşık 9 milyar 557 milyon TL harcama yapılmıştır. 2026 yılı için ise ilave 587 milyon TL ödenek ayrıldığı belirtilmektedir. Bu tutarlar; inşaat, kamulaştırma, danışmanlık, güçlendirme çalışmaları ve diğer giderleri kapsamakta olup, toplam maliyetin 10 milyar TL’nin üzerine çıkması beklenmektedir.

Melen Barajı süreci; büyük altyapı projelerinde zemin etütlerinin hayati önemi, ihale ve denetim mekanizmalarının etkinliği ile kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık konularını bir kez daha gündeme taşımıştır. İstanbul gibi su stresi yaşayan bir mega kent için, bu projenin en kısa sürede güvenli ve tam kapasiteyle hizmete alınması hayati önemdedir.

Dileğimiz, devam eden teknik çalışmaların başarıyla tamamlanması ve Melen Barajı’nın İstanbul’un su geleceğine, planlandığı şekilde güçlü ve kalıcı bir dayanak oluşturmasıdır. Konuya ilişkin en doğru ve güncel bilgiler, ilgili kamu kurumlarının resmî açıklamaları ve yatırım programları aracılığıyla takip edilebilir.