Adalar’da Sandalye Savaşı: İki AK Parti Üyesiyle Değişen Yönetim, Meclis Aritmetiği ve Siyasetin Çıplak Gerçeği

Adalar Belediyesi’nde yaşananlar, yalnızca bir belediye başkanvekilliği seçiminin hikâyesi değil; siyasette seçim kazanmakla iktidarı elinde tutmanın her zaman aynı şey olmadığını gösteren çarpıcı bir tablo. Sandıkta ortaya çıkan irade, yargı süreçleri ve belediye meclisindeki birkaç kritik oyun gölgesinde bambaşka bir siyasi denkleme dönüşürken, 850 milyon TL’lik bütçenin 9 üyenin tamamının oyuyla geçmesi meclisteki “zorunlu uzlaşı” matematiğini de gözler önüne serdi.

31 Mart yerel seçimlerinde Belediye Başkanı ile birlikte 12 kişilik mecliste 10’a 2 üstünlük sağlayan muhalefet cephesinden, bugün yalnızca iki üyeli AK Parti’nin başkanvekilliğini kazandığı bir tabloya gelinmesi, yerel siyasetteki dengelerin ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha gösterdi. Seçmenin verdiği siyasi yetki ile belediye meclisinde ortaya çıkan fiilî güç dengesi arasındaki mesafe, Adalar’da siyasetin en sıcak gündem maddesi hâline geldi.

Siyasette bazen en büyük darbeyi rakipleriniz değil, kendi saflarınızdan çıkan kararlar vurur. Tutuklanarak görevden uzaklaştırılan Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat’ın yerine seçilen Başkanvekili Medine Pamuk’un sağlık sorunları gerekçesiyle istifa etmesi, Adalar’da tüm taşları yerinden oynattı.

23 Eylül’de yapılan başkanvekilliği seçiminde CHP listesinden seçilen İsmail Onur Balbinar, Ahmet Tanay Garip ve Yavuz Çiftçioğlu’nun AK Parti adayı Kemal Türkyılmaz’a oy vermesiyle belediye yönetimi el değiştirdi. Üç isim, bu tutumlarının ardından kesin ihraç talebiyle disipline sevk edildi.

Burada mesele yalnızca üç oyun hangi adaya verildiği değil; seçmenin bir siyasi listeye verdiği desteğin belediye meclisinde nasıl bir karşılık bulduğudur. Disiplin süreci sonuçlanmadan üç üyenin partiden resmen ihraç edildiğini söylemek mümkün olmasa da ortadaki siyasi sonuç net: İki üyeli AK Parti grubu, CHP listesinden seçilen üç üyenin oylarıyla 5 oya ulaşarak başkanvekilliğini kazandı.

Belediye meclislerinde bir üyeliğin istifa ile sona ermesiyle bir üyenin tutuklu bulunması veya idari tedbirle görevden uzaklaştırılması aynı hukuki sonucu doğurmaz. Birinde üyelik devam ederken toplantılara katılım mümkün olmaz; diğerinde ise üyelik boşaldığı için yedek üye göreve çağrılır. Nitekim tutuklu meclis üyesi Fırat Durak’ın seçim öncesi istifasının ardından yedek üyelikten Mehmet Ceylan’ın meclise katılması, Adalar’daki sandalye hesaplarını doğrudan etkiledi.

Bugün Adalar Belediye Meclisi’nde kağıt üzerindeki 12 sandalye ile fiilen oy kullanabilen 9 üyenin dağılımı şu şekilde:

• Oy Kullanamayan 3 İsim: Tutuklu bulunan ve süreç içinde Yeni Parti’ye geçen Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat, yine tutuklu bulunan İBB ve Adalar Belediye Meclis Üyesi Mehmet Nuri Kaya ile yargılandığı davada beraat etmesine karşın oy kısıtlılığı henüz kaldırılmayan Nesimi Aday mecliste oy kullanamıyor.
• Yeni Yönetim Bloğu (5 Aktif Oy): AK Parti’li Belediye Başkanvekili Kemal Türkyılmaz ve Münevver Durmuş ile CHP’den kesin ihraç istemiyle disipline sevk edilen Yavuz Çiftçioğlu, İsmail Onur Balbinar ve Ahmet Tanay Garip.
• Muhalefet / CHP Bloğu (4 Aktif Oy): CHP’li üyeler Aytül Ekşiyan, Medine Pamuk, Mehmet Turgut Erdoğan ve yedekten meclise giren Mehmet Ceylan.

Meclisteki 5’e 4’lük bıçak sırtı dengenin ilk kritik sınavı, 9 Ekim’de görüşülen 2027 Mali Yılı Bütçesi oylamasında verildi. Siyasi gerilimin en yüksek olduğu dönemde, Adalar Belediyesi’nin 850 milyon TL’lik bütçesi toplantıya katılan 9 aktif üyenin tamamının “Evet” oyuyla (oy birliğiyle) kabul edildi.

İlk bakışta şaşırtıcı görünen bu oy birliğinin arkasında hem kanuni bir zorunluluk hem de idari bir gerçek yatıyor:

1. Kanuni 6 Oy Barajı (Nitelikli Çoğunluk): 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca bütçe gibi kritik kararlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla değil, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (11 meclis üyesinin salt çoğunluğu olan en az 6 kabul oyuyla) alınabiliyor. Dolayısıyla Başkanvekili Kemal Türkyılmaz bloğunun elindeki 5 oy, bütçeyi tek başına geçirmeye hukuken yetmiyordu.
2. Bütçenin Önceki Yönetim Döneminde Hazırlanmış Olması: Belediyelerde bütçe taslakları Haziran-Eylül ayları arasında birim müdürlükleri ve encümen çalışmasıyla şekillenir. Oylanan 850 milyon TL’lik bütçe, 23 Eylül’deki yönetim değişiminden önce, bizzat CHP’li yönetim (Medine Pamuk dönemi) tarafından hazırlanan bütçe taslağıydı.
3. Hizmetleri Kilitlememe İradesi: Yeni yönetim 6 oy barajını aşamayacağını bildiği için Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasında taslağa siyasi bir müdahalede bulunmadı; CHP’li 4 üye de kendi dönemlerinde hazırlanan bütçeye destek vererek ilçedeki hizmetlerin ve personel maaşlarının aksamasının önüne geçti.

Böylece 9 kabul oyuyla kanuni baraj aşıldı ve Adalar’da rutin kararlarda 5’e 4 üstünlük sürse de, nitelikli çoğunluk gerektiren stratejik kararlarda iki bloğun birbirine mecbur olduğu ilk oylamada tescillendi.

Bütçe virajının oy birliğiyle dönülmesinin ardından, Adalar Belediye Meclisi’nde gözler önümüzdeki dönemde oluşabilecek “5’e 5” ve “6’ya 5” senaryolarına çevrildi. Ancak burada siyasi kulislerdeki yorumlarla hukuki hükümleri birbirine karıştırmamak gerekiyor.

1. Olası “5’e 5” Eşitlik Senaryosu ve Kanunun 22. Maddesi:
Mecliste 5’e 5 eşitliğin oluşması iki yoldan biriyle mümkün: Ya yargılandığı davada beraat eden Nesimi Aday’ın oy kısıtlılığı kararı kaldırılacak ya da tutuklu bulunan meclis üyesi Mehmet Nuri Kaya’nın istifa etmesi hâlinde yedek sıradaki CHP’li üye meclise katılacak.

Ancak olası bir 5’e 5 eşitlik, muhalefet bloğuna otomatik olarak üstünlük sağlamıyor. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 22. maddesi eşitlik durumunu net kurallara bağlıyor:

• Açık oylamalarda eşitlik bozulmazsa, meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk sayılıyor. Meclise Başkanvekili sıfatıyla AK Parti’li Kemal Türkyılmaz başkanlık ettiği için, açık oylamalardaki 5’e 5 eşitlikte Türkyılmaz’ın bulunduğu blok yine üstün sayılacak.
• Gizli oylamalarda ise eşitliğin sürmesi hâlinde oylama tekrarlanacak ve sonuç alınamazsa meclis başkanı tarafından kura çekilecek.
• Üye tam sayısının salt çoğunluğunu (en az 6 oyu) gerektiren imar planı itirazları, borçlanma veya taşınmaz satışı gibi kararlarda ise 5’e 5 tablosunda hiçbir taraf tek başına karar çıkaramayacak.

2. “6’ya 5” Çoğunluğun Değişmesi Senaryosu:
CHP bloğunun meclis kararlarında yeniden tam kontrolü (6’ya 5 üstünlüğü) ele geçirebilmesi için, hem beraat eden Nesimi Aday’ın idari sürecinin tamamlanarak meclise dönmesi hem de tutuklu bulunan Mehmet Nuri Kaya’nın istifasıyla yedek üyenin göreve başlaması gerekiyor.

Fakat Kaya’nın gelecekte nasıl bir karar vereceği veya Nesimi Aday’ın hak iadesi sürecinin ne zaman tamamlanacağı konusunda ortaya atılan kulis iddiaları, doğrulanmış resmi gelişmeler olmadan kesin bilgi olarak sunulmamalıdır. Gazeteciliğin görevi, ihtimalleri sorgulamak ve siyasi sonuçlarını tartışmaktır; henüz yaşanmamış bir gelişmeyi olmuş gibi anlatmak değil.

Adalar’da yaşananların ortaya koyduğu en önemli gerçek, belediye yönetiminde siyasi iradenin yalnızca seçim günü belirlenmediğidir. Seçim sonuçları, meclis üyelerinin tercihleri, üyeliklerin hukuki durumu ve kritik oylamalardaki dengeler, yönetimin kimde kalacağını ve nasıl işleyeceğini doğrudan etkiliyor.

Şimdi ilçede gözler disiplin sürecinde, yargı kararlarının idari yansımalarında ve meclisin önündeki yeni gündem maddelerinde. Herkes sandalye sayıyor, her oy altın değerinde görülüyor. Fakat bütün bu hesabın merkezinde unutulmaması gereken bir gerçek var: Belediye meclisleri, kişisel ve partisel hesapların ötesinde, ilçenin geleceğini ilgilendiren kararların alındığı yerlerdir.

Adalar halkı açısından asıl mesele, hangi partinin kaç sandalyeye sahip olduğu kadar, bütçe oylamasında görülen uzlaşı kültürünün ilçenin kronik sorunlarını çözerken de sürdürülüp sürdürülemeyeceğidir. Çünkü siyaset, yalnızca bir başkanvekilliği koltuğunu kazanmakla bitmez; asıl sınav o koltukta otururken başlar.