İBB İle Bakanlık Arasındaki “Adalar Ve Marmara Denizi” Savaşında Danıştay Son Sözü Söyledi: Bu Karar Ne Anlama Geliyor?

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında yıllardır süren “Marmara Denizi ve Adalar kıyılarında patron kim?” kavgası Danıştay’dan dönen kararla yeni bir boyuta ulaştı. Danıştay, deniz üzerindeki yetkileri tamamen Bakanlığa verirken, Adalar’ın kara kısmındaki yetkiler için de ibreyi Bakanlıktan yana çevirdi.

Peki, mahkeme dosyalarındaki “kıyı kenar çizgisi”, “bozma”, “onama” gibi hukuki terimler günlük hayatta ne ifade ediyor? Gelin bu kritik kararın şifrelerini çözelim:

1. Karar Tam Olarak Ne Anlama Geliyor? (Kim Kazandı?)

• Denizde Kazanan Bakanlık Oldu (İBB Kaybetti):
  Danıştay, Marmara Denizi ve Adalar kıyılarının deniz tarafında kalan kısımlarında yetkinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nda olduğuna kesin olarak hükmetti. Yani deniz yüzeyi, denize yapılan dolgu alanları veya deniz tarafındaki kullanımlarla ilgili söz hakkı artık İBB’de değil, Bakanlıkta olacak.
• Adalar’ın Karasında İBB’nin Kazanımı İptal Edildi:
  Daha önce alt mahkemeler, Adalar’ın kara kısmında (plajlar, kıyıdaki tesisler, kafeler, kiralanacak alanlar vb.) yetkinin İBB’de ve ilçe belediyesinde kalmasına karar vermişti. Ancak Danıştay bu kararı bozdu. Yani Danıştay, “Karada da yetki İBB’nin olmamalı” diyerek dosyayı yeniden incelenmek üzere alt mahkemeye geri gönderdi.
• Rant, Kira ve Tahsis Yetkisi El Değiştiriyor:
  Bu dava sıradan bir çevre davası değil; aynı zamanda büyük bir ekonomik yönetim davası. “Tahsis, kiralama, ecrimisil (işgaliye bedeli)” gibi kelimeler; sahillerdeki büfelerin, plajların, iskelelerin ve tesislerin kim tarafından kiraya verileceği ve gelirinin kimin kasasına gireceği anlamına geliyor. Danıştay kararıyla bu yetki ve gelir kapıları İBB’den alınıp Merkezi Hükümet’e (Bakanlığa) geçiyor.

2. Kavga Nasıl Başlamıştı? (Olayın Geçmişi)

Hatırlanacağı üzere 2021 yılında Marmara Denizi’nde büyük bir “Müsilaj (deniz salyası)” krizi yaşanmıştı. Bunun üzerine Cumhurbaşkanlığı, Marmara Denizi ve Adalar’ı “Özel Çevre Koruma Bölgesi” ilan etti.

Bakanlık bu ilana dayanarak 2022 yılında bir genelge yayınladı ve “Burası artık özel koruma bölgesi, sahil ve denizdeki tüm kiralama, tahliye ve kullanım izinleri bana aittir” dedi.

İBB ise “Belediye Kanunu’na göre büyükşehir sınırları içindeki kıyı ve dolgu alanlarının yönetimi Büyükşehir Belediyesi’ne aittir, yetkimi gasp ediyorsunuz” diyerek konuyu yargıya taşıdı.

3. Şimdi Ne Olacak?

Danıştay’ın son kararı (12 Şubat 2026) oybirliğiyle alındı.
Deniz tarafındaki uyuşmazlık bitti; yetki resmen Bakanlığın.
Adalar’ın kara tarafı için ise dosya İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’ne geri dönecek. Ancak Danıştay’ın “bozma” gerekçelerine bakıldığında, alt mahkemenin de Danıştay’a uyarak kara tarafındaki kiralama ve tahsis yetkilerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na vermesi, yani kararları merkezi hükümet lehine düzeltmesi bekleniyor.

Özetle; Marmara Denizi sahilleri ve Prens Adaları’nda (Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada) plaj işletmelerinden kıyıdaki kafelere, iskelelerden dolgu alanlarına kadar birçok bölgede İBB’nin söz hakkı büyük oranda sona eriyor; “patron” Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı oluyor.