İspanya’nın Enerji Denklemi: Yeşil Devrim Mi, Kontrollü Risk Mi?

Avrupa enerji krizi, Ukrayna savaşı ve doğal gaz fiyat şokları enerji politikalarını teknik bir uzmanlık alanı olmaktan çıkarıp stratejik bir güvenlik meselesine dönüştürdü.

Bu tablo içinde İspanya dikkat çekici bir örnek sunuyor.

2026 itibarıyla İspanya’da elektrik üretiminin yüzde 55’in üzerindeki bölümü yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor.¹ Kömür neredeyse sistem dışına çıkmış durumda. Ancak sistem güvenliği hâlâ nükleer ve doğal gaz desteğiyle korunuyor.

Başarı hikâyesi var.
Ama risk de var.

2026 ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KAYNAK DAĞILIMI (%)

(2025 gerçekleşen üretim verileri ve 2026 başı ortalamaları¹)
• Rüzgâr: %24
• Güneş (PV + CSP): %20
• Hidroelektrik: %13
• Nükleer: %20
• Doğalgaz (CCGT): %18
• Kömür: <%1
• Diğer (biyokütle, atık vb.): %4

Toplam yenilenebilir payı: %57
(Nükleer dahil düşük karbonlu üretim: yaklaşık %77)

RÜZGÂR ESİNCE GÜZEL…

Rüzgâr enerjisi bugün İspanya’nın en büyük elektrik kaynağıdır (%24).¹

Güneş enerjisi ise olağanüstü bir büyüme göstermiş ve üretimin yaklaşık %20’sine ulaşmıştır.¹

Ancak rüzgârın azaldığı, güneşin battığı saatlerde sistem nasıl dengeleniyor?

Cevap net:
Nükleer ve doğalgaz.

NÜKLEER ENERJİ: SİSTEMİN SESSİZ OMURGASI

İspanya’daki yedi reaktör, elektrik üretiminin yaklaşık %20’sini sağlamaktadır.²

Bu üretim kesintisizdir. Karbonsuzdur. Frekans stabilitesi açısından kritik önemdedir.

Ancak resmi plana göre bu reaktörlerin 2027–2035 arasında kademeli olarak kapatılması öngörülmektedir.²

Eğer bu plan uygulanırsa sistemden %20’lik sürekli baz yük çıkacaktır.

Bu açığın nasıl kapatılacağı henüz net değildir.

DOĞALGAZ: GEÇİŞ DÖNEMİNİN DENGE UNSURU

Birleşik çevrim santralleri yaklaşık %18 üretim payıyla sistem esnekliği sağlamaktadır.¹

Gaz santralleri hızlı devreye girme kabiliyeti sayesinde yenilenebilir dalgalanmasını dengelemektedir.

Ancak bu durum, uzun vadeli enerji bağımsızlığı hedefi açısından soru işaretleri doğurmaktadır.

AVRUPA’NIN YEŞİL ÜSSÜ MÜ?

Uluslararası değerlendirmelerde İspanya, yenilenebilir entegrasyonunda örnek ülke olarak gösterilmektedir.³

Güneş enerjisinde yatırım maliyetleri düşmüş, rüzgâr kapasitesi olgunlaşmıştır.

Ancak enerji mühendisliğinin değişmeyen kuralı şudur:

Bir elektrik sistemi aynı anda
• Güvenilir
• Ekonomik
• Düşük karbonlu

olmak zorundadır.

Bu üçlü denge bozulursa başarı sürdürülemez.

TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

İspanya, Türkiye için değerli bir örnek niteliğindedir.

Yenilenebilir büyüme mümkündür.
Ancak sistem güvenliği planlanmadan dönüşüm tamamlanamaz.

İspanya bugün %57 yenilenebilir payına ulaşmıştır.
Ama sistem güvenliğini hâlâ %38 oranında nükleer ve gaz ile sağlamaktadır.

Bu gerçek, enerji politikalarında teknik analizlerin ideolojik söylemlerden daha belirleyici olduğunu gösteriyor.

SONUÇ

İspanya enerji dönüşümünde Avrupa’nın ön sıralarında.

Ancak asıl sınav 2030 sonrasında başlayacak.

Nükleer kapatılırsa:
• Depolama yeterli olacak mı?
• Gaz bağımlılığı artacak mı?
• Elektrik fiyatları yükselecek mi?

Enerji politikası bir kısa mesafe koşusu değil, bir maratondur.

İspanya şu an önde koşuyor.
Ama yarışı nasıl bitireceği henüz kesin değil.

⸻

DİPNOTLAR
1. Red Eléctrica de España, Sistema eléctrico español – Datos de generación 2025–2026, Madrid.
2. World Nuclear Association, Nuclear Power in Spain – Country Profile, 2025 güncellemesi.
3. International Energy Agency, Spain Energy Policy Review, Paris.

⸻