Yargıtay’dan Kıyıları Parselleyen İşletmelere Emsal Karar: Halk Plajından Vatandaşı Kovmaya 1 Yıl 8 Ay Hapis

Yaz tatillerinde kıyıları parselleyen ve vatandaşın ücretsiz denize girme hakkını gasp eden özel işletmelere yargıdan tarihi bir tokat geldi. İzmir’de ailesiyle gittiği halk plajından çıkarılmaya çalışılan bir doktorun başlattığı hukuk mücadelesi sonucunda, işletme çalışanı ve işletme sahibine verilen 1 yıl 8’er ay hapis cezası Yargıtay tarafından resmen onandı.

İZMİR’DE BAŞLAYAN HUKUK ZİNCİRİ

Hukuki sürece konu olan olay, İzmir Altınkum Plajı’nda meydana geldi. İki çocuğuyla birlikte kamuya açık halk plajında denize girmek isteyen bir doktor, bölgedeki özel bir işletmenin görevlisi tarafından alandan çıkarılmak istendi. Görevlinin vatandaşın kullanım hakkını hiçe sayan müdahalesi tutanaklara şu sözlerle yansıdı:

“Burada duramazsınız. İnsanlar buraya para veriyor, bedava yüzmek için şu kayalıklara gidin.”

Uğradığı baskı ve tehditler karşısında geri adım atmayan doktor, jandarmaya başvurarak şikayetçi oldu ve kıyı ihlaline karşı emsal niteliğindeki adli süreci başlattı.

“KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN BIRAKMA” SUÇU SABİTLENDİ

Açılan davaya bakan yerel mahkeme, kamusal alanı kullanmak isteyen vatandaşı engelleyen işletme çalışanını “kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma” suçundan cezalandırdı. Çalışana bu talimatı veren işletme yetkilisi ise suça “azmettirme” gerekçesiyle suçlu bulundu. Mahkeme, her iki sanık hakkında da 1 yıl 8’er ay hapis cezası hükmetti.

YARGITAY SON NOKTAYI KOYDU: KIYILAR HERKESİN EŞİT VE HÜR ALANIDIR

Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay, yerel mahkemenin verdiği kararı hukuka uygun bularak hapis cezalarını karara bağladı. Yüksek Mahkeme emsal kararda, Anayasa ve Kıyı Kanunu’nun temel ilkelerine vurgu yaptı:

• Anayasa’nın 43. Maddesi: Kıyılar, devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla deniz ve göllerin kıyılarını belirleyen çizgilerde kamu yararı öncelikle gözetilir.
• Kıyı Kanunu: Kıyılar herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır; hiçbir özel işletme kamuya açık kıyı alanlarını kapatamaz veya halkın kullanımını kısıtlayamaz.

Bu kararla birlikte, Türkiye genelindeki halk plajlarında vatandaşı şezlong, şemsiye veya giriş ücreti bahanesiyle kıyılardan uzaklaştırmaya çalışan işletmeler için doğrudan hapis cezası yolu açılmış oldu.