Bir Devrin Tanıklığı, Bir Milletin Hafızası ve Bugünün Sorumluluğu
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını, Millî Mücadele’nin bütün kahramanlarını ve bağımsızlığımız uğruna hayatlarını feda eden aziz şehitlerimizi saygı, rahmet ve minnetle anıyorum.
30 Ağustos, yalnızca bir askerî zaferin yıl dönümü değildir. Aynı zamanda bir milletin, bütün imkânsızlıklara rağmen kendi kaderini kendi ellerine alma iradesinin ve bağımsız yaşama kararlılığının simgesidir.
26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos’ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kesin bir zafere ulaştı. Bu zafer, Millî Mücadele’nin askerî açıdan en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Ardından başlayan takip harekâtı, 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtuluşuna, Mudanya Ateşkes Antlaşması’na ve nihayet Lozan Barış Antlaşması’na uzanan yolu açtı.
Zaferin anlamı yalnızca geçmişte değil
30 Ağustos’u yalnızca geçmişte kazanılmış bir savaşın hatırası olarak görmek eksik olur.
Asıl mesele, o büyük zaferin bize bugün ne söylediğidir.
Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları, savaş meydanında kazanılan askerî zaferin tek başına yeterli olmadığını biliyorlardı. Bağımsızlığın kalıcı olabilmesi için ekonomik, teknolojik, hukuki, eğitimsel ve toplumsal alanlarda da güçlü bir ülke inşa edilmesi gerektiğinin farkındaydılar.
Cumhuriyetin kuruluş yıllarındaki temel hedeflerden biri de buydu: Kendi ayakları üzerinde duran, üreten, eğitimli insan gücüne sahip, çağdaş ve bağımsız bir Türkiye oluşturmak.
İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye de son derece zor şartlardan geçti. Savaşın büyük bölümünde fiilî çatışmanın dışında kalmayı başaran Türkiye, Avrupa’nın büyük bölümünün ağır bir yıkım yaşadığı bu dönemde denge politikaları izleyerek savaşa doğrudan taraf olmamaya çalıştı. Savaşın sonlarına doğru, Şubat 1945’te Almanya ve Japonya’ya savaş ilan edildi; ancak Türk Silahlı Kuvvetleri fiilî bir savaş harekâtına katılmadı.
Bu dönem Türkiye açısından kolay değildi. Ekonomik sıkıntılar, kıtlıklar, seferberlik ve yüksek savunma harcamaları toplum üzerinde önemli bir yük oluşturdu. Buna rağmen ülkenin üretim ve kalkınma kapasitesini koruma çabası sürdürüldü.
Savaşların değil, üretimin kazandığı bir gelecek
Bugün dünyanın yeniden ciddi jeopolitik gerilimlerin yaşandığı bir dönemden geçtiğine tanık oluyoruz.
Yakın coğrafyamızdaki savaşlar bize bir kez daha gösteriyor ki sıcak savaşların gerçek anlamda kazananı yoktur. Savaşların sonunda yalnızca sınırlar değil; ekonomiler, altyapılar, insan hayatları ve gelecek beklentileri de ağır zarar görür.
Bu nedenle Türkiye’nin çevresindeki ülkelerle ekonomik ve ticari ilişkilerini, mümkün olduğu ölçüde yeniden güçlendirmesi büyük önem taşıyor.
Geçmişte Türk sanayicileri, mühendisleri ve müteahhitleri Balkanlar’dan Kafkasya’ya, Orta Doğu’dan Kuzey Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyada önemli projeler gerçekleştirdiler. Türk firmaları büyük inşaat projelerinin yanı sıra termik santraller, enerji tesisleri, fabrikalar, altyapı yatırımları ve çeşitli endüstriyel tesislerin yapımında önemli roller üstlendiler.
Bugün bölgesel siyasi şartların değişmesi nedeniyle bu pazarların bir bölümü eski canlılığını kaybetmiş durumda. Türk müteahhitlik ve mühendislik şirketleri de daha uzak coğrafyalara, özellikle Afrika ve Orta Asya’ya yöneliyor.
Oysa Türkiye’nin yakın coğrafyasında hâlâ büyük bir ekonomik potansiyel bulunuyor.
Savaşların yerini ticaretin, çatışmaların yerini iş birliğinin, siyasi gerilimlerin yerini karşılıklı ekonomik çıkarların ve ortak yatırımların alması, yalnızca Türkiye’nin değil, bütün bölgenin yararına olacaktır.
En büyük sermayemiz: İnsan
Türkiye’nin önündeki en önemli meselelerden biri de yetişmiş insan gücüdür.
Ülkemiz yıllar boyunca çok değerli mühendisler, doktorlar, bilim insanları, teknisyenler, yöneticiler ve girişimciler yetiştirdi.
Yabancı dil bilen, dünyanın farklı ülkelerinde eğitim görmüş veya uluslararası şirketlerde deneyim kazanmış çok sayıda nitelikli insan bugün yurt dışında çalışıyor.
Türkiye’nin geleceği açısından mesele yalnızca bu insanların geri dönmesini istemek değildir.
Asıl mesele, onların yeniden Türkiye’de yaşamak ve çalışmak isteyecekleri ekonomik ve sosyal ortamı oluşturabilmektir.
Nitelikli insan gücünü ülkede tutabilmek için öngörülebilir bir ekonomi, kaliteli eğitim, bilim ve teknoloji yatırımları, liyakat esasına dayalı kurumlar ve rekabetçi çalışma koşulları gereklidir.
Çünkü insan kaynağı, günümüz ekonomisinin en değerli sermayesidir.
Komşularımızla yeniden güçlü ekonomik bağlar
Türkiye’nin coğrafi konumu aynı zamanda önemli bir ekonomik avantajdır.
Avrupa ile Asya’nın, Karadeniz ile Akdeniz’in, enerji üretim merkezleri ile büyük tüketim pazarlarının kesişme noktasındayız.
Bu avantajı yalnızca bir transit ülke olmak için değil; mühendislik, enerji teknolojileri, makine, savunma sanayii, inşaat, yazılım, lojistik ve yüksek katma değerli sanayi ürünlerinde bölgesel bir üretim ve teknoloji merkezi olmak için değerlendirmeliyiz.
Dış politikada duygusal tepkilerden ziyade uzun vadeli millî çıkarları, ekonomik gerçekleri ve karşılıklı menfaatleri esas alan akılcı ve dengeli politikalar Türkiye’nin önünü açacaktır.
Komşularımızla sorunlarımız olabilir. Ancak sorunların varlığı, ekonomik ilişkilerin ve karşılıklı çıkarların tamamen ortadan kaldırılmasını gerektirmez.
Tam tersine, ticaret, ekonomik iş birliği ve karşılıklı bağımlılık, barışın ve istikrarın güçlendirilmesine katkı sağlayabilir.
30 Ağustos’tan bugüne
104 yıl önce Türk milleti, çok daha ağır şartlar altında bağımsızlık ve gelecek mücadelesi verdi.
Bugün karşı karşıya olduğumuz sorunlar farklıdır.
Artık mücadele yalnızca cephelerde yapılmıyor. Ekonomide, teknolojide, eğitimde, enerjide, sanayide, bilimde ve insan yetiştirmede de rekabet ediyoruz.
Bu nedenle 30 Ağustos’un bize bıraktığı mirası yalnızca geçmişle övünmek olarak değil, geleceği inşa etme sorumluluğu olarak görmek gerekir.
Bir kuşak bağımsızlık için mücadele etti.
Sonraki kuşaklar Cumhuriyet’i kurdu ve geliştirdi.
Bugünün kuşağının görevi ise bu ülkeyi daha güçlü, daha üretken, daha demokratik, daha çağdaş ve daha müreffeh bir geleceğe taşımaktır.
Türkiye’nin bunu başaracak insan gücü, bilgi birikimi, sanayi tecrübesi ve coğrafi avantajı vardır.
Yeter ki ortak hedeflerimiz etrafında yeniden kenetlenelim; birbirimizi tüketmek yerine ülkenin enerjisini üretime, bilime, eğitime, teknolojiye ve kalkınmaya yönlendirelim.
30 Ağustos’un ruhu, yalnızca bir zaferi hatırlamak değil; bağımsızlığın ve Cumhuriyet’in değerlerini geleceğe taşımaktır.
Bağımsızlık, yalnızca kazanılmış bir miras değil; her neslin koruması, geliştirmesi ve gelecek kuşaklara daha güçlü bir şekilde aktarması gereken bir emanettir.
Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Millî Mücadele’nin bütün kahramanlarını ve vatanımız için hayatlarını feda eden tüm şehitlerimizi saygı, rahmet ve minnetle anıyorum.
30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun.
