Sağanak Yağmurdan Sonra Büyükada

Büyükada’nın gerçek güzelliği, çoğu zaman güneşli kartpostallarda değil, sağanak yağmurun ardından ortaya çıkar. Yağmur diner, bulutlar yavaş yavaş Marmara’nın üzerinden çekilirken ada yeniden nefes almaya başlar. Her şey yıkanmış, temizlenmiş, canlanmış gibidir.

İskele Meydanı’ndan yukarı doğru uzanan sokaklarda taş kaldırımlar hâlâ ıslaktır. Ahşap köşklerin cumbalarından son damlalar düşerken, çam ağaçları yağmur suyunu ağır ağır toprağa bırakır. İyot kokusuna karışan reçine ve ıslak toprak kokusu, Büyükada’nın yalnızca burada hissedilebilen o eşsiz parfümünü oluşturur.

Yağmurun en çok sevindirdiği ise adanın bitkileridir. Yol kenarlarındaki beyaz ve mor zakkumlar, üzerlerindeki su damlalarını küçük kristaller gibi taşır. Bahçe duvarlarını saran begonviller, yağmurla yıkanmış mor, pembe ve fuşya çiçekleriyle yeniden parıldar. Yaz başından beri güneş altında yorulan mimozaların yaprakları tazelenir; rüzgâr estikçe üzerlerindeki damlalar sessizce toprağa düşer.

Çimler birkaç saat içinde daha koyu bir yeşile bürünür. Çamlar, servi ve fıstık çamları yağmurun ardından daha heybetli görünür. Erguvanlar, manolyalar, defneler ve bahçelerdeki yaseminler sanki yeniden hayat bulur. Kuş sesleri geri döner; serçeler, kumrular ve saksağanlar dallar arasında yeniden hareketlenir. Yağmurdan sonra açan birkaç güneş ışığı, yaprakların üzerindeki damlaları binlerce küçük aynaya dönüştürür.

İşte bu anlarda Büyükada, yalnızca bir sayfiye yeri olmaktan çıkar; yaşayan bir tabloya dönüşür.

Türk sineması bu atmosferi yıllar önce keşfetmişti. Sevmek Zamanı, yağmurun yalnızca bir doğa olayı değil, duyguların dili olduğunu anlatan en güzel filmlerden biridir. Müşfik Kenter’in duru oyunculuğu ve adanın sisli, yağmurlu sokakları, filmin unutulmaz hafızasını oluşturur. Büyükada, filmde yalnızca bir dekor değil, başlı başına yaşayan bir karakterdir.

Ada denince, romantik Türk sinemasının unutulmaz yüzü Türkan Şoray da akla gelir. Onun filmlerindeki zarafet, Büyükada’nın eski köşkleri, begonvillerle örtülü bahçe kapıları ve denize açılan sessiz sokaklarıyla aynı ruhu taşır. Rutkay Aziz gibi güçlü tiyatro kökenli oyuncuların taşıdığı içtenlik de adanın dingin atmosferiyle doğal bir uyum içindedir.

Sağanak yağmurdan sonra bisiklet zilleri daha uzaktan duyulur. Kafelerin önündeki sandalyeler yeniden dışarı çıkar. Martılar iskele çevresinde alçaktan süzülür, vapurların düdükleri Marmara’nın üzerinde yankılanır. Güneş bulutların arasından usulca kendini gösterirken, begonvillerin moru daha derin, zakkumların pembesi daha canlı, çimlerin yeşili daha parlak görünür.

Belki de Büyükada’yı gerçekten sevenler bilir; ada en güzel yüzünü güneş altında değil, yağmurun ardından gösterir. Çünkü yağmur, yalnızca toprağı değil, anıları da tazeler. Her damla eski bir yazı, eski bir aşkı, eski bir dostluğu hatırlatır. Ve insan, Büyükada’nın sessiz sokaklarında yürürken, sanki siyah beyaz bir Yeşilçam filminin içinde yaşıyormuş gibi hisseder kendini.